Θα σωθεί ή θα υποβαθμιστεί σε ένα σύγχρονο Σινάνο;
ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ
Η ιστορική αναγγελία του Πρωθυπουργού για την πλήρη απολιγνιτοποίηση της Ελλάδος πραγματοποιήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2019, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα στη Νέα Υόρκη, με ορίζοντα διακοπής λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων στη Μεγαλόπολη έως το 2024.
Η απελπισία στον ευρύτερο Δήμο της Μεγαλόπολης μετριάστηκε τότε, από τις αναγγελίες της Κυβέρνησης για ενίσχυση και αναπροσανατολισμό της τοπικής οικονομίας μέσω προγραμμάτων Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Πράγματι γεννήθηκαν προσδοκίες, μια και ιδρύθηκαν με το Νόμο 4872/2021 οι φορείς ΕΥΔΑΜ και ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ, με συνολικό προυπολογισμό για Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη 1,63 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι δύο φορείς έχουν διακριτούς ρόλους στη διαχείριση αυτών των κονδυλίων:
1. Ειδική Υπηρεσία Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΕΥΔΑΜ). Λειτουργεί ως η Διαχειριστική Αρχή του προγράμματος ΕΣΠΑ-ΔΑΜ 2021-2027 ύψους 1,63 δισεκατομμυρίων ευρώ και έχει την ευθύνη για τον στρατηγικό σχεδιασμό και την προκήρυξη των δράσεων. Με βάση στοιχεία από το διαδίκτυο η Υπηρεσία στελεχώνεται από 40 – 50 στελέχη πανεπιστημιακού επιπέδου, χωρίς να προσμετρώνται οι εξωτερικοί συνεργάτες και τεχνικοί. Μηνιαίο κόστος λειτουργίας της ΕΥΔΑΜ άγνωστο, αλλά προφανώς πάρα πολύ μεγάλο.
2. ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ. Αποτελεί τον εκτελεστικό βραχίονα και λειτουργεί ως φορέας υλοποίησης συγκεκριμένων έργων και επενδύσεων, όπως συγκεκριμένα α/ αξιοποίηση εδαφών, β/ υλοποίηση επενδύσεων, γ/ προσέλκυση επενδύσεων. Η εκτίμηση για τον αριθμό των εργαζομένων στη ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ κυμαίνεται μεταξύ 80 έως 100 άτομα. Και εδώ το μηνιαίο κόστος λειτουργίας άγνωστο.
ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Η πρόσφατη προ μηνός δραματική δημόσια ανακοίνωση του αγαπητού Δημάρχου της Μεγαλόπολης σε κοπή της πίτας πατριωτικού Συλλόγου της περιοχής, τα λέει όλα
«ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ ΕΧΕΙ ΜΕΙΩΘΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΤΡΕΙΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ (3.000) ΑΤΟΜΑ! ΠΟΥ ΠΑΜΕ;»
Ήδη διανύουμε το 2026, που αποτελεί το προτελευταίο έτος του προγράμματος ΕΣΠΑ-ΔΑΜ 2021-2027 των 1,63 δισεκατομμυρίων ευρώ και θα περίμενε κανείς να υπάρχει οργασμός έργων και επενδύσεων στη Μεγαλόπολη και στην ευρύτερη περιοχή της. Δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει και αντί για χειροπιαστά έργα σε εξέλιξη, έχουμε κατά καιρούς επισκέψεις αρμοδίων και άσχετων συμπληρωματικών κορδελοκοπτών, με μεγαλόστομες εξαγγελίες και μόνο. Χαρακτηριστικά παραδείγματα:
Η πρώτης προτεραιότητας δημιουργία οργανωμένου, με επαρκείς υποδομές, επιχειρηματικού πάρκου, για προσέλκυση επιχειρήσεων, σήμερα το 2026, έξη χρόνια μετά την ίδρυση των ΕΥΔΑΜ και ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΕ, αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός. Καμία νέα επιχείρηση στη Μεγαλόπολη αφού στην κυριολεξία δεν έχει που να εγκατασταθεί με στοιχειώδεις υποδομές. Για τις φυλακές ακόμη άγνωστη η χωροταξία τους, μόνο υποσχέσεις. Για το Αρχαιολογικό Μουσείο της Μεγαλόπολης κανένα σαφές χρονοδιάγραμμα, για μελέτη, εκτέλεση, θέση σε λειτουργία. Για το Αρχαίο θέατρο θα – θα – θα… Η ανάδειξη και προβολή των σημαντικών αρχαιοτήτων της Μεγαλόπολης, η Αρχαία Αγορά, το Θερσίλειο Βουλευτήριο, η Φιλίππειος Στοά, ο Ναός του Διός Σωτήρος, οι αρχαιότητες της Λυκόσουρας, αποτελούν αδιάφορη υπόθεση. Η σημαία της Μεγάλης Πόλης, το Παραιβάσιο Μνημείο των Μεγαλοπολιτών, που χωροθετεί επακριβώς ο Παυσανίας και εμείς με ιδιωτικές εισφορές επιβεβαιώσαμε την ύπαρξή του, μέσω επιστημονικών γεωσκοπήσεων, παραμένει θαμμένο σε βάθος ενός μέτρου!!! Η διάνοιξη με ελάχιστο κόστος του απείρου κάλλους φαραγγιού του Αλφειού στην Καρύταινα, που σίγουρα θα αποτελέσει πόλο έλξης πλήθους επισκεπτών στην ευρύτερη περιοχή, εκτός των σχεδίων δίκαιης μετάβασης!!! Γενικά οι γνώμες και οι προτάσεις Συλλογικών Φορέων για μικρά ώριμα έργα πολύ μικρού κόστους αλλά μέγιστου οφέλους, συστηματικά αγνοούνται. Οι Συλλογικοί φορείς δεν ξέρουν!!! Βλέπουμε ότι ο άμεσα ενδιαφερόμενος Δήμος της Μεγαλόπολης, με την ελλιπή στελέχωση των υπηρεσιών του, δεν έχει κάποια ουσιαστική επιδραστικότητα στις αποφάσεις, όλα έρχονται έτοιμα από την Αθήνα. Ανακοινώνονται έργα βιτρίνας, όπως αναμόρφωσης πεζοδρομίων και πλατειών, με την επίκληση, εγώ θα έλεγα με την κακοποίηση, της έννοιας της «βιοκλιματικότητας».
Παρόλο που ο Καλλικρατικός Δήμος της Μεγαλόπολης αποτελεί συνένωση τριών Καποδιστριακών Δήμων, του Δήμου Μεγαλόπολης, του Δήμου Φαλαισίας και του Δήμου Γόρτυνος, που όλοι υπέστησαν τις βαριές συνέπειες του λιγνίτη, τα όποια προγράμματα της ΕΥΔΑΜ, περιορίζονται αποκλειστικά στη Μεγαλόπολη, αγνοώντας πλήρως τη Φαλαισία και τη Γορτυνία.
Οι δράσεις βιτρίνας είναι πρώτης προτεραιότητας. Σαν παράδειγμα αναφέρω το πολυτελέστατο κατάστημα ARK incubator (θερμοκοιτίδα καινοτομίας), στην κεντρική πλατεία της Μεγαλόπολης), και αρκετά ακόμη, με άγνωστα λειτουργικά κόστη και άγνωστη χειροπιαστή συμβολή στην δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση. Άραγε πόσες νεοφυείς και καινοτόμες επιχειρήσεις έχουν δημιουργηθεί και αναπτυχθεί μέσω της θερμοκοιτίδας/ incubator; Πόσοι απόφοιτοι προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης έχουν αναπτύξει νέες δεξιότητες και έχουν βρει εργασία στη Μεγαλόπολη;
ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΑΣ;
Στη ζοφερή αυτή κατάσταση πιστεύουμε ότι μοναδικό διέξοδο μπορεί να δώσει η άμεση και δραστική παρέμβαση του κατά νόμο αρμόδιου Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών του δραστήριου και αποτελεσματικού Κ. Πιερακάκη.
Καταρχήν πρέπει να απαιτηθεί από την ΕΥΔΑΜ και την ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΕ αναλυτικός οικονομικός απολογισμός της πρώτης πενταετίας της λειτουργίας των. Με τί κόστος παρέχουν τις υπηρεσίες τους.
Να γίνει καταγραφή της απορροφητικότητας που έχουν επιτύχει, των διατιθέμενων κεφαλαίων ΕΣΠΑ, Λιγνιτόσημου κ.λπ., κατά σκοπό και κατά περιοχή. Παράλληλα να αξιολογηθεί η πραγματική αποδοτικότητα των Ευρωπαϊκών και Εθνικών κεφαλαίων που διαχειρίζονται.
Επίσης σε πίνακες, και με σαφείς χρονικούς στόχους έναρξης και ολοκλήρωσης, να καταγραφούν όλα τα επί μέρους έργα που οι ίδιες προγραμματίζουν και εκτελούν.
ΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΟΥ ΜΕΝΕΤΟΙ.
Ό,τι είναι να γίνει πρέπει να γίνει άμεσα.
Η Μεγαλόπολη και η ευρύτερη ενδοχώρα της δεν αντέχουν άλλες καθυστερήσεις.
Δρ. Γιώργος Αδαμόπουλος
Διπλ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ,
MSc Glasgow, PhD Leeds, U.K.
Πρόεδρος Συλλόγου Καρυτινών
«ο Θ. Κολοκοτρώνης»
